Paliwo starzeje się od pierwszego dnia w zbiorniku. Benzyna traci najlepsze właściwości po trzech do sześciu miesięcy, olej napędowy z biokomponentem wytrzymuje mniej więcej rok, a w otwartym kanistrze oba psują się kilka razy szybciej. Proces da się spowolnić i mamy na to liczby z laboratorium, nie deklarację producenta.
Dlaczego paliwo się starzeje
Składają się na to cztery rzeczy naraz.
Utlenianie. Tlen z powietrza reaguje z węglowodorami. Powstają żywice i substancje smoliste, które później osadzają się w układzie paliwowym. To główny mechanizm i to jego mierzy się w laboratorium.
Ulatnianie lżejszych frakcji. Z benzyny odparowują najlżejsze składniki, te odpowiedzialne za łatwy zapłon. Silnik odpala się trudniej, choć paliwa w baku nie ubyło.
Woda. Przy zmianach temperatury wilgoć skrapla się na ściankach zbiornika i spływa na dno. W dieslu woda to nie tylko korozja, ale też pożywka dla mikroorganizmów.
Biokomponenty. To one zmieniły reguły gry. Etanol w benzynie E10 chłonie wodę, a estry FAME w oleju napędowym B7 utleniają się szybciej niż sama frakcja naftowa. W dieslu rozwijają się bakterie i grzyby tworzące ciemną, mazistą biomasę, która potrafi zatkać filtr w jeden dzień.
Warto tu dodać rzecz, która wielu zaskakuje: paliwa premium potrafią starzeć się szybciej od zwykłych. Żeby podnieść liczbę cetanową, rafinerie dodają do nich azotan 2-etyloheksylu, a badania Instytutu Nafty i Gazu pokazały, że im większa dawka tego ulepszacza, tym niższa naturalna odporność paliwa na starzenie. Wyższa cena nie oznacza więc dłuższego terminu przydatności.
Po czym poznać stare paliwo
- Silnik pracuje nierówno na biegu jałowym, szczególnie na zimno.
- Rozruch trwa dłużej niż zwykle, czasem trzeba kręcić rozrusznikiem kilka sekund.
- Wyraźny spadek mocy i leniwa reakcja na gaz.
- Zatkany filtr paliwa, czasem po kilkuset kilometrach od wymiany.
- Paliwo w kanistrze pociemniało, pachnie inaczej niż świeże, na dnie widać osad.
Przy dieslu dochodzi jeszcze jeden objaw, którego nie da się pomylić z niczym: ciemna maź na filtrze albo na dnie zbiornika. To biomasa, nie brud.
Jak długo paliwo zachowuje właściwości
- Benzyna w baku samochodu: około 3 do 6 miesięcy.
- Benzyna w szczelnie zamkniętym kanistrze: do 6 miesięcy. W otwartym albo nieszczelnym zaledwie 1 do 2 miesięcy.
- Olej napędowy z biokomponentem (B7): mniej więcej rok w baku, przy dobrych warunkach przechowywania.
- Olej napędowy bez biokomponentu (B0): w idealnych warunkach nawet kilka lat.
To są widełki, nie gwarancje. Zbiornik stojący w słońcu, tankowany do połowy i otwierany codziennie zestarzeje paliwo dwa razy szybciej niż pełny bak w chłodnym garażu.
Jak spowolnić starzenie
Trzymaj zbiornik pełny. Im mniej wolnej przestrzeni nad paliwem, tym mniej powietrza i mniej wilgoci, która się w nim skropli. To najprostsza rzecz, jaką możesz zrobić przed dłuższym postojem.
Chroń przed temperaturą i słońcem. Wahania temperatury napędzają skraplanie wody. Zbiornik w cieniu starzeje paliwo wolniej niż ten w pełnym słońcu.
Zużywaj zapasy rotacyjnie. Paliwo z kanistra przelej do baku przed sezonem i nalej świeże, zamiast trzymać ten sam zapas przez dwa lata.
Dodaj stabilizator, jeśli paliwo ma stać. I tu przechodzimy do liczb.
Ile realnie daje dodatek do paliwa
Postanowiliśmy to sprawdzić zamiast deklarować. Nasz pracownik kupił na stacji ORLEN dwa litry zwykłego oleju napędowego i przelał go do dwóch szklanych słoików. Do jednego dodał TEC 2000 Diesel System Cleaner, drugi został bez niczego. Oba pojechały do ORLEN Laboratorium S.A.
Paliwo bez dodatku wytrzymało 65,09 godziny. Paliwo z dodatkiem wytrzymało 111,94 godziny. To o 72% dłużej, przy czym obie próbki spełniły wymagania stawiane olejowi napędowemu, tylko z bardzo różnym zapasem.
Ciekawostka, która wyszła przy okazji: laboratorium zbadało próbkę z dodatkiem jedenaście dni później niż tę bez dodatku, więc stała ona w słoiku o połowę dłużej. Miała gorsze warunki i mimo to wypadła lepiej.
Pełne sprawozdania możesz pobrać na stronie tec2000.pl/badania_orlen_laboratorium.
Co zrobić, jeśli paliwo już się zestarzało
Jeżeli auto stało pół roku i odpala z oporem, zacznij od rozcieńczenia. Dolej świeżego paliwa do pełna i przejedź kilkadziesiąt kilometrów. W większości przypadków to wystarczy.
Jeśli paliwo stało dłużej niż rok, ma widoczny osad albo wodę na dnie, rozcieńczanie nie pomoże. Zbiornik trzeba opróżnić i wymienić filtr paliwa, bo inaczej osad powędruje prosto do wtryskiwaczy.
Przy sprzęcie sezonowym, czyli kosiarce, agregacie, łodzi czy quadzie, taniej wychodzi wlać stabilizator przed odstawieniem niż potem czyścić gaźnik albo wtryskiwacze.
Najczęstsze pytania
Po jakim czasie psuje się paliwo?
Benzyna traci właściwości po 3 do 6 miesięcy, olej napędowy z biokomponentem po mniej więcej roku. W otwartym kanistrze oba psują się kilkakrotnie szybciej.
Czy paliwo w baku samochodu się starzeje?
Tak. Bak nie jest szczelny, bo musi oddychać, więc do środka trafia powietrze i wilgoć. Paliwo w baku starzeje się wolniej niż w otwartym kanistrze, ale proces zachodzi.
Czy stare paliwo może uszkodzić silnik?
Samo w sobie rzadko. Groźne są jego produkty: osady zatykające wtryskiwacze, woda powodująca korozję i biomasa blokująca filtr. To one kosztują, nie samo paliwo.
Czy dodatek do paliwa naprawdę spowalnia starzenie?
W badaniu ORLEN Laboratorium ta sama próbka oleju napędowego z dodatkiem TEC 2000 wytrzymała 111,94 godziny zamiast 65,09, czyli o 72% dłużej. Sprawozdania udostępniamy do pobrania.
